หนังสือดี สร้างการคิดและสติปัญญาดีให้ลูกได้

โอ้ะ..เรื่องนี้เรื่องใหญ่
สมรรถนะด้านนี้..เด็กไทยจูงมือกันไม่ผ่านเยอะ
เรื่องการคิดและสติปัญญานี่ มีเรื่องที่เด็กต้องเรียนรู้และ Can Do หลายเรื่อง แต่เด็กไทยวัย 3 - 5 ปี Can not do ซะแยะ

เอาน่ะ..
ไม่ต้องกังวลใจให้เครียดไปมากกว่านี้หรอก เพียงพ่อแม่มีความตั้งใจ แล้วหยิบหนังสือเป็นตัวช่วย ซึ่งช่วยได้จริง ๆ..ไม่ได้อิงนิยาย โดยเฉพาะหนังสือคำกลอน หรือคำคล้องจอง ที่จัดระบบความคิดให้ลูกจำได้ง่ายขึ้น ส่งสระไหน รับสระนั้น..ง่ายต่อการจำมากกว่าร้อยแก้วธรรมดา ๆ

เริ่มแรก คือ เรื่องการจำนี่..ชิว..ชิว ขี้ปะติ๋วเลย
การจำชื่อพ่อ ชื่อแม่นี่ไม่ต้องแนะหละเนาะ คงสอนลูกกันอยู่แล้ว ส่วนเรื่องอื่น ๆ แค่เล่านิทาน อ่านหนังสือให้ลูกฟัง แล้วชวนคุย ชวนเล่า แค่นี้ก็ได้แล้ว เรื่องความจำน่ะ
ง่าย ๆ เลย..เรื่องการจำชื่อวันในหนึ่งสัปดาห์นี่..จิ๊บ จิ๊บ หยิบหนังสือภาพ เรื่อง ครอบครัวหึ่งหั่ง..มาอ่านให้ได้ อ่านให้ดี..งานนี้มีเฮ เพราะ ตุ๊บปอง เขียนไว้อย่างตรงเผง

ครอบครัวหึ่งหั่ง นอกจากจะสอน ให้ลูกเรียงลำดับเหตุการณ์ก่อนหลัง โดยให้จำชื่อวันในหนึ่งสัปดาห์แล้ว ลูกยังต้องรู้และจำเรื่องสีประจำวันได้อีก และเห็นไหมว่า..ทุกวันผึ้งน้อยจะพากันไปเล่นอะไรสนุก ๆ ซึ่งพ่อแม่ไม่ควรพลาดโอกาสงาม ๆ ที่จะชวนลูกเล่นตามนั้น..ก็สร้างสรรค์ไม่น้อย

นอกจากสอนเรื่องวัน และสีประจำวันแล้ว ใช้หนังสือเล่มนี้ ชี้ชวนให้ลูกเปรียบเทียบสิ่งต่าง ๆ เช่น ดอกไม้สีอะไรใหญ่ที่สุด เล็กที่สุด ดอกอะไรใหญ่ ดอกอะไรเล็กกว่ากัน ผึ้งตัวไหนอ้วนกว่า ผอมกว่า หรือมีตัวไหนบ้างที่ตัวเท่ากัน
อ่ะ..ไหน ๆ ก็เลือกเล่มนี้แล้ว..ใช้ให้ช้ำ ย้ำให้เห็นถึงเรื่องเหตุเรื่องผลต่อเลย
เอ๊ะ..ทำไมต้องเล่น ทำไมต้องเล่านิทาน ทำไมต้องอ่านหนังสือ หรือทำไมต้องไหว้พระ..เห็นมะ ต่อยอดได้เยอะ..แต่ก็อย่าให้มากจนล้นล่ะ ลูกจะหน่ายไปซะก่อน

ถึงตอน ..
พ่อแม่ บินเก็บ น้ำหวาน
มาทำ อาหาร หึ่งหั่ง หึ่งหั่ง
ก็ชวนคุยถึงเรื่องหน้าที่ได้เลยว่าขณะที่พ่อแม่เตรียมอาหาร ลูกต้องจัดโต๊ะอาหารนะ อ้อ..แล้วบนโต๊ะอาหารนี่ มีอะไรที่ต้องใช้คู่กันบ้างนะ..อ๋อ..ช้อนกับส้อม จานกับช้อนไง..อะไรทำนองนี้

ถึงตอนนี้แล้ว..ต่อเรื่องความสัมพันธ์ของคนในครอบครัวเลย..อย่าเฉยอยู่
"ผึ้งน้อยเป็นลูกพ่อผึ้งกับแม่ผึ้ง เหมือนหนูเป็นลูกของพ่อกับแม่นี่ไง..แล้วแม่เป็นลูกของยายกะตาหนูก็เลยเป็นหลานของยายกะตา..พ่อเป็นลูกของปู่กับย่า หนูก็เลยเป็นหลานของปู่กะย่าด้วย"
อ่านจบ..
พาลูกไปเดินกินลม ชมนก ชมไม้ อาจจะมีดอกไม้ที่เหมือน หรือต่างจากในเรื่องก็ได้ ลูกจะได้ชื่นชมความสวยงามของธรรมชาติบ้าง ไม่ใช่เอาแต่นั่งอยู่หน้าจอสี่เหลี่ยม..หรือเจี๋ยมเจี้ยมอยู่แต่ในบ้าน
แล้ว..ลองถามลูกดูซิว่า
ถ้าเด็ดดอกไม้ 1 ดอก มีใครบ้างที่ต้องเสียใจ
ถ้าเด็ดใบไม้ 1 ใบ มีใครบ้างที่เดือดร้อน
ถ้าดึงต้นไม้ 1 ต้น มีใครบ้างที่จะต้องลำบาก
ลูกจะได้รู้ว่า ถ้าเด็ดดอกไม้เพียงดอกเดียว ผึ้งจะไม่มีน้ำหวาน ไม่มีเกสรดอกไม้กิน ถ้าเด็ดใบไม้ 1 ใบ หนอนไม่มีอาหารกิน มดไม่มีที่อยู่ และถ้าดึงต้นไม้ 1 ต้นทิ้งไปนี่..เรื่องใหญ่เลย นอกจากผึ้ง หนอนกะมดจะอดกินแล้ว ยังทำให้ไส้เดือนลำบาก..เพราะตกงาน ไม่ได้พรวนดิน ไม่ได้กินอาหารจากรากต้นไม้

นี่ไง..ทุกเรื่องโยงถึงกัน อย่างเป็นเหตุเป็นผล

ส่วนสมรรถนะด้านการแก้ปัญหานั้น..ขอยกนิทานภาพ เรื่อง เหมี่ยวเมี้ยว ไม่อยากเหมียว เป็นตัวอย่าง เพราะ ตุ๊บปองเขียนไว้ สอนใจได้ จะ ๆ แจ่ม ๆ ว่าพ่อแม่ต้องสอนลูก ให้รู้ถึงเรื่องมารยาทในการอยู่ร่วมกัน อย่าสุขบนทุกข์ของคนอื่น ต้องอยู่อย่างไม่เบียดเบียนกัน พึ่งพิงอิงอาศัยกัน และต้องช่วยเหลือเกื้อกูลกัน

จากเรื่องที่เล่าขานผ่านมาข้างต้น สมรรถนะด้านนี้ ยังรวมถึงต้องสอนให้ลูกเข้าใจเรื่องคุณค่าเชิงเศรษฐกิจด้วยนะ..ถ้าจะให้ง่าย..ในบรรยากาศสบาย ๆ ก็พาลูกไปจับจ่ายกระจายรายได้ด้วยละกัน ลูกจะได้เรียนรู้ว่า จะต้องใช้เงินเท่าไร เพื่อซื้ออะไร ซื้ออย่างไรให้ได้ของดี แต่ประหยัด อ้อ..อย่าลืมสอนลูกให้รู้จัก เหรียญสลึง เหรียญ ห้าสิบ และเหรียญบาทด้วยนะ เพราะตอนเก็บข้อมูล เด็กหลายคนไม่รู้จักซะแล้ว

ส่วนเรื่องการอ่านตัวเลข นับเลข และรู้เรื่องจำนวนนี่..ก็ชวนลูกนับมือ นับนิ้ว นับโต๊ะ นับเก้าอี้ นับจาน นับชาม หรือชวนคุยว่า แปรงฟันวันละกี่ครั้ง อาบน้ำวันละกี่ครั้ง..คุยไปตามเรื่องตามราว แต่ให้ได้เรื่องได้ราวละกัน

ไม่ยากใช่ไหม..
ถ้าจะยาก..ก็ยากตอนเริ่มเท่านั้นแหละ พอทำไป..ทำไปให้เป็นกิจวัตร ทำจนเป็นนิสัยแล้ว ก็ไม่ยากหรอก..ลองดูซิ

ตุ๊บปอง เรืองศักดิ์ ปิ่นประทีป